|
|||||||||||||
|
|
|||||||||||||
|
|
Kratka istorija Pančeva :::Dvadeseti vek |
 |
|||||||||||
 Svilara |
1900. Puštena je u rad Svilara na levoj obali Tamiša 1902. Otvorena je Ratarska čitaonica i osnovano je udruženje Pančevačka trgovačka omladina. 1903. Uspostavljena je direktna telefonska linija između Pančeva i Budimpešte. Osnovano je Pevačko nemačko zanatlijsko društvo i čitaonica. 1905. Organizovana je Pančevačka zemljoradnička i zanatlijska izložba u Narodnoj bašti. Podignuta je zgrada Mađarske kraljevske državne ženske građanske škole. Rođen je Milan Butozan, budući slikar. Osnovano je Pančevačko gazdinsko udruženje. |
||||||||||||
| 1906. Osnovana je Pančevačka kreditna banka i osvećena je Evangelička
crkva. |
|||||||||||||
 Sinagoga |
1909. Podignute su kule na ušću Tamiša u Dunav i sinagoga. Proradio je prvi bioskop. Otvorena je zgrada Gradskog kupatila. Dr Vladimir Aleksić poleteo je jedrilicom koju je sam projektovao. | ||||||||||||
| 1910. Uroš Predić završava oslikavanje ikonostasa u Preobraženskoj crkvi. | |||||||||||||
| 1911. Braća Jovanović osnivaju Sirotinjski dom pri Srpskoj pravoslavnoj
crkvenoj opštini a sa radom počinje "Hiljadu dinara dobrotvorno društvo".
Stevan Aleksić završava slikanje fresaka u Preobraženskoj crkvi. 1912. Osnovano je društvo Srpski soko i Pančevačka pčelaraska zadruga. Umire Mita Topalović. 1913. Proradili su bioskopi "Modern" i "Apolo". 1914. Hapšenje viđenijih Srba. Umire Pavle Jovanović. Pučka banka osniva biblioteku. 1915. Grad je granatiran. 1916. Umire Kamenko Jovanović. 1918. Vojska kraljevine Srbije na čelu sa kapetanom Aračićem ulazi u Pančevo. Petar Miloradović preuzima Bahmanovu ciglanu. |
|||||||||||||
 Mihajlo Idvorski Pupin (1858-1935) |
1919. Obnovljeno je sokolsko društvo. Grad i gimnaziju posećuju, prvo,
Mihajlo Pupin pa prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević. Osnivaju se
Prva pančevačka parna ciglana i Pančevačko trgovačko udruženje. Održan je
prvi izbor za mis Pančeva. 1920. Objavljen je prvi broj nezavisnog nedeljnog lista "Kurir". Izbeglice iz Rusije preuređuju vojnu bolnicu za svoje potrebe. |
||||||||||||
 Miloš Crnjanski (1893-1977) |
1921. Grad ulazi u sastav Beogradske oblasti. Osnovano je Udruženje
hotelijera, kafedžija i gostioničara. Miloš Crnjanski (1893-1977) predaje u gimnaziji. |
||||||||||||
| 1922. Osnovana je Dunavsko-tamiška vodna zadruga. Postavljen je kamen temeljac za Crkvu svete Ane. Dr Nikola Milutinović izdaje u okviru edicije "Naše sveske" monografiju Pančeva. Dragutin Telesko postiže jugoslovenski rekord u skoku u vis. Održana je partija šaha sa živim figurama. | |||||||||||||
 Prva avionska linija (Pančevo - Bukurešt, noćna linija)
|
1923. Osvećena je Crkva svete Ane. Osnovan je Pančevački sportski klub.
Uspostavljena je noćna vazdušna linija između Pančeva i Bukurešta. Dr
Borislav Jankulov osniva muzej. 1924. Osnovana je Gradska biblioteka i otvoreno je kupalište Lido na Dunavu. Dr Borislav Jankulov izdaje knjigu "Prilozi za istoriju Pančeva". Svečano je otvoreno igralište Pančevačkog sportskog kluba.
|
||||||||||||
 Srećko Mileker, "Istorija grada Pančeva" Pančevo, 1925. |
1925. Uredba o ukidanju županija u Vojvodini sužava lokalnu samoupravu.
Puštena je u pogon pančevačka Elektrana. Objavljena je Milekerova knjiga
"Istorija grada Pančeva" u prevodu Vladimira Dakića. 1926. Uspostavljena je direktna telefonska linija između Pančeva i Beograda. Osnovani su Pecačko društvo "Tamiš" i obdanište Društva za siromašnu decu "Knjeginja Ljubica" 1929. Objavljen je prvi broj lista "Pančevački glas", čiji je vlasnik i izdavač dr Dragomir Vujić a urednik Ladislav Gonda. Umire Dragomir Krančević. 1930. Osnovana je Prva mehanička fabrika stakla za prozore. Ustanovljena je Banatska ribarska zadruga. 1931. Teritorija Kraljevine Jugoslavije deli se na devet banovina i posebnu administrativnu jedinicu Upravu grada Beograda, Zemuna i Pančeva. Objavljen je prvi broj lista "Naša sloga", čiji je vlasnik i izdavač dr Mihovil Tomandl, a urednik Dušan Savić. Otvorena je fabrika sijalica. |
||||||||||||
 Spomenik Kralju Petru I |
1932. Objavljen je prvi broj lista na nemačkom jeziku
"Pančevačka pošta",
čiji je izdavač i vlasnik Simon Bartman. Fabrika stakla puštena je u rad.
Osvećen je kamen temeljac spomenika Kralju Petru I. Podignut je Pančevački
most na Dunavu. Miladin Popović postaje prvak države i Balkana u
poluteškoj kategoriji u rvanju. 1933. Jedinstven jugoslovenski zakon o opštinama još sužava lokalnu samoupravu. Objavljen je prvi broj časopisa "Naše marke Jugoslavije", čiji je odgovorni urednik i štampar Aleksandar Teke. 1934. Osnovana je Industrija nameštaja i građevinske stolarije "Antonovi A. D.", koja će 1947. godine postati Industrija nameštaja "Gaj". Objavljen je prvi i jedini broj časopisa "Umetnost", čiji je vlasnik i urednik Milan Butozan. |
||||||||||||
 Železnička stanica |
1935. Otvorena je železnička linija između Pančeva i Beograda, a u saobraćaj je pušten i Pančevački most. Objavljen je i zaplenjen prvi broj lista "Skretnica", čiji su urednici Milivoje Isailović i Slavko Njagulj. | ||||||||||||
 Drumski most na Tamišu |
1936. Podignut je drumski most na Tamišu. 1937. Otvorene su Fabrika skroba i Fabrika aviona. 1938. Objavljen je prvi broj lista "Naša zora", čiji je vlasnik i urednik Dušan Savić. Osnovana je predionica, u posleratnom periodu poznata pod imenom "Trudbenik". 1939. Objavljen je prvi broj časopisa "Ravnopravnost", koji uređuju Dušan Slović i Stevan Zebić. Osnovano je Akcionarsko društvo "Utva A. D.". Proradila je fabrika betonskih proizvoda. 1940. Spojene su Muška i Ženska građanska škola u Državnu mešovitu građansku školu. Objavljen je prvi broj lista "Novi vesnik", čiji je vlasnik i izdavač dr Borislav Patić. Julius Bauer postiže jugoslovenski rekord u trčanju na 100 metara. |
||||||||||||
 Represalije Nemaca (22. april 1941) |
1941. Jedinice Vermahta ulaze u Pančevo. 1942. Okupator strelja 75 rodoljuba. Narodno pozorište Dunavske banovine preseljava se u Pančevo. 1944. Grad je oslobođen od okupatora. Umire dr Jovan Erdeljanović. |
||||||||||||
| 1945. Održana je osnivačka skupština jedinstvenog sportskog kluba
"Sloga". 1946. Osnovan je Šumsko-industrijski kombinat. 1947. Osnovano je "Gradsko preduzeće za istovar i utovar plovnih i železničkih objekata" i "Gradsko mlinsko preduzeće". Industrijska škola se pretvara u Srednju tehničku školu a na nekadašnjoj Građanskoj školi dozidan je treći sprat. Svečano je otvorena nova pozorišna sala. 1948. "Sviloprelac" preuzima Svilaru. Osnovano je Autotransportno preduzeće. 1950. Osnovana je Učiteljska škola. |
|||||||||||||
 Nemci vešaju pančevačke rodoljube (21.6.1942) |
1951. Podignuta je na Maloj pijaci spomen česma obešenim rodoljubima.
Osniva se Gradsko preduzeće za prikazivanje filmova. 1953. Osniva se Čurčijsko kožarska radionica Zemljoradničke zadruge, buduća "Krznara". |
||||||||||||
1955. Osnovana je Fabrika obuće. Rukometaški klub
"Dinamo" prvak je
države, a Dušan Patić proglašen je za najboljeg rukometaša na svetu. Logotip fudbalskog kluba "Dinamo" 1956. Pančevačko Narodno pozorište prestaje sa radom. Doneta je odluka o podizanju petrohemijskog kompleksa. 1957. Rukometni klub "Dinamo" i Ragbi klub "Dinamo" postaju prvaci države. 1958. Podignuta je upravna zgrada "Elektrovojvodine". 1960.Umire Milan Ćurčin. 1961. Podignuta je zgrada Sreskog narodnog odbora, današnja Skupština opštine. 1962. Osnovana je "Azotara" i podignute su osnovne škole "Stevica Jovanović" i "Branko Radičević". 1963. Građevinsko preduzeće "Partizan" postaje "Konstruktor". 1966. Umire Duda Bošković. 1967. Svilara prestaje sa radom i zatvara se Gradsko kupatilo. Završena je izgradnja zgrade Opštinskog suda. 1968. Puštena su u rad prva postrojenja Rafinerije nafte. Bokserski klub "Dinamo" prvak je države. 1969. Podignuta su dva identična stambena solitera u centru sa "Trgoproduktovom" Robnom kućom. Otvoreno je infektivno odeljenje Gradske bolnice. Održana je prva likovna kolnija "Deliblatski pesak". 1971. Gradsko preduzeće za istovar i utovar prerasta u Luku "Dunav". Ilija Jorga postaje prvak države u karateu. 1972. Podignut je soliter sa prostorijama Službe Društvenog Knjigovodstva u prizemlju i otvoren je nov hirurški deo u Gradskoj bolnici. 1974. Otvoren je nov internistički deo u Gradskoj bolnici. |
|||||||||||||
 Hotel "Tamiš" |
1975. Puštena je u saobraćaj sadašnja autobuska stanica. 1977. Puštena su u rad prva postrojenja u "Petrohemiji". Podignut je aneks Privredne banke. 1978. Podignuta je zgrada Hotela "Tamiš". 1980. Biblioteka je preseljena u novu zgradu. Otvoreni su Dom JNA i Stanica milicije "Gornji grad". 1982. Otvoreni su nov Vatrogasni dom i zgrada "Panprojekta". |
||||||||||||
 NATO bombardovanje |
1999. Projektili NATO avijacije razaraju industrijske i vojne objekte u
gradu. 2001. Pušten je u saobraćaj nadvožnjak na Jabučkom putu. |
||||||||||||
|
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||
